Kerkgebouw St.-Bonifatius

Hoewel het doopboek van de statie - de latere parochie - " Op den Hoorn" reeds start in het jaar 1727 wordt er in 1733 in den Hoorn een stuk land gekocht en wordt op initiatief van pater Martens de eerste kerk gebouwd. Het is nog maar een klein en niet erg degelijk bouwwerk.  Al in 1745 wordt de eerste steen gelegd van de tweede kerk, eveneens een schuurkerk. Na bijna 60 jaren is de tijd rijp voor een echt kerkgebouw en deze derde kerk wordt in 1803 ingezegend. Ruim een eeuw duurde het voordat de huidige, de vierde, kerk werd voltooid. In het voorjaar van 1927 vond de inwijding plaats. Enkele onderdelen uit het interieur van de derde kerk hebben een plaats gekregen in deze vierde kerk.

De volgende tekst is een gedeelte uit een papieren Rondleiding waarin de heer H.J.W. Jeuken een beschrijving geeft van het huidige complex. De heer Jeuken is één van de samenstellers van het mooie boek " Katholieken in de Marne sinds 1594".

Rondleiding over het R.K. complex nr 509430 van de Parochie te Wehe den Hoorn met 7 Monumentale objecten:

Het Kerkgebouw

(nr.509431) St.-Bonifatiuskerk te Wehe den Hoorn Inwijding 7-7-1927 door Aartsbisschop Mgr. H. van de Wetering - Bouwheer: Pastoor J. H. Oostveen Architecten: Joseph Th. J. Cuypers & Zn. Pierre Cuypers Jr. De huidige St.-Bonifatiuskerk is de vierde parochiekerk voor de katholieke gemeenschap in en rond Wehe den Hoorn. Deze kerk is een rijksmonument. In 1730 werd de eerste katholieke kerk gebouwd. Na bouwvalligheid, werd In 1754 de eerste steen voor de tweede kerk gelegd, door Anna van Ewsum & Balthasar van Asbeck. De inwijding vond plaats in 1755. Deze steen bevindt zich thans binnen in de toren van het huidige kerkgebouw . De derde kerk werd gebouwd in 1803 aan de Mernaweg ter hoogte van de pastoor Martensstraat, tegenover de Hoornstertil. De gedenksteen van de derde kerk was aangebracht boven de ingang. Thans bevindt deze steen zich boven hoofdingang van de huidige kerk. De steen toont in een reliëf de Goede Herder, met een chronogram. Deze luidt: “hIC CoLLIgaM DIspersos”, wat betekent: ”Hier zal ik de verspreiden verzamelen”. Dit wijst op de uitgestrektheid van de parochie. De hoofdletters van een chronogram moeten gelezen worden als Romeinse cijfers. Wanneer men deze optelt, krijgt men het wijdingsjaar van de derde kerk: 1803. Het huidige kerkgebouw is gesitueerd op de H. Linie d.w.z. het priesterkoor is naar het oosten gericht. Het is een typische vertegenwoordiger van de toenmalige bouwstijl, die brak met de voorgaande neogotische stijlelementen. In het gebouw werd functioneel bouwen gecombineerd met paraboolbogen en getrapte vensters. Daardoor ziet men meteen de drie altaren. De robuuste vierkante toren met een torenhelm flankeert de voorgevel. In het interieur valt meteen het middenschip met zijn ruime overspanning op. Daarbij zijn de twee zijbeuken aan weerzijden gedegradeerd tot wandelpaden. Het schoon metselwerk met veelkleurige bakstenen verlevendigt het interieur. Het schip wordt afgesloten door een rechthoekig priesterkoor met aan weerszijden twee rechtgesloten altaarruimten. De altaartombe in het priesterkoor dateert uit 1874 en is afkomstig uit de derde kerk. Daarboven bevindt zich een glas-in-loodraam, geschonken in 1927 door de parochianen bij de inwijding van de kerk. Links in het koor de Godslamp de symbolen der vier evangelisten. Verder twee grote kandelaars en de twee drie-armige kandelaars van het retabel uit de derde kerk. Ook de genoemde Godslamp stamt uit het vorige kerkgebouw. Het priesterkoor wordt afgesloten met de verlaagde communiebank uit 1886. Deze was vervaardigd door Joseph Reiss te Düsseldorf en geschonken door de gebroeders Raamsema. Midden boven deze verlaagde communiebank het triomfkruis met crucifix. Met daarachter een kruisvormig paneel met Maria en Johannes. Het crucifix is een missiekruis uit 1860. Links in het schip het Maria-altaar met het Moedergodsbeeld geschonken door de jonge dochters der parochie in 1872. Met spreuk: "Poort des Hemels, bid voor ons". Rechts het Jozefaltaar met het Jozefbeeld geschonken door de jongelingen der parochie in 1872. Met spreuk: " Voorbeeldig werkman, bid voor ons". Links voor in het interieur de preekstoel met drie gepolychromeerde houten reliëfpanelen, voorstellende Christus en de vier evangelisten met hun symbolen. In de zijbeuken de kruisweg in gepolychromeerde houten reliëfs uit 1931 van Cuypers Roermond. De twee voorste pilaarbeelden zijn v.l.n.r. St. Ludger en St. Bonifatius (673-754). De achterste twee zijn v.l.n.r. Antonius van Padua O.F.M. (1195-1231) en Gerardus Majella, Redemptorist (1726-1755). De twee laatstgenoemde beelden en de bijbehorende messing kaarsenbakken stammen uit de derde kerk.

Beeld van Maria

Links achter in de kerk, de kapel met het beeld van Maria uit Aduard, zandsteen circa 1500 in Kleefs-Gelderse stijl. Zeer waarschijnlijk was het beeld onderdeel van de calvariegroep bij de Cisterciënzer abdij van Aduard.

Orgel

( nr.469310 )orgel nr.328. Boven de entree van de kerk bevindt zich het orgel, dat in 1788 werd gebouwd voor de kapel van het Maagdenhuis in Amsterdam door J. Mitterreither uit Leiden. Maarschalkerweerd verbouwde het in 1898 tot een 19de-eeuw orgel. In 1957 werd dit rijksmonument overgebracht naar deze St.-Bonifatiuskerk. Op 27 mei 2011 werd het onder verantwoorde adviezen gerestaureerde kerkorgel door R. v. Baekel van  Adema's kerkorgelbouw overgedragen aan Pastoor P.H.H.Wellen.

Pastorie

( nr.509432 ) De monumentale pastorie is in 2006volledig gerestaureerd en dient thans als vergaderruimte voor bestuur en werkgroepen en parochiebijeenkomst.In de winter voor de repetities van het parochiële zangkoor en verder voor o.a.  kerstvieringen van zieken en senioren.

Begraafplaats en Toegangshek

( nr.509433 ) en ( nr.509434 ) De R.K. begraafplaats aan de Warfhuisterweg in Wehe den Hoorn en het Tweedelig draaibaar gietijzeren toegangshek met gotische motieven, Hierdoor komt men op het door Pastoor Pierik in 1837 gekocht stuk land aan de Warfhuisterweg. Dit is gelegen tussen deze weg en het "Hoogje", waar zeer waarschijnlijk de eerste 2 kerken stonden. Waarvan de eerste kerk met toestemming van de burgerlijke autoriteiten in 1733 door pater Ignatius Martens SJ is gesticht. Aanvankelijk werden ook de katholieken uit Kloosterburen hier begraven. In 1873 is de begraafplaats geherstructureerd en kreeg zijn huidige vorm. De R.K. begraafplaats kenmerkt zich door de Calvarie-kapel met vast aansluitend Baarhuisje aan de achterzijde. Bouwjaar 1873. Dit baarhuisje werd in gebruik genomen als tijdelijk bewaarplaats voor overledenen tot aan de begrafenis. Ook was het een onderdeel in de bestrijding tegen besmettelijke ziekten.

Calvariekapel en baarhuisje

( nr.509436 ) De Calvariekapel annex baarhuisje, gebouwd in de voor architect A. Tepe kenmerkende sobere Nederrijnse baksteengotiek van de veertiende en vijftiende eeuw. De kapel is geheel in baksteen uitgevoerd en heeft een T-vormige plattegrond voorzien van drie pinakels met een zadeldakje. De Voorgevel: de toegang van de nis is gevormd door een spitsboog, geflankeerd door 2 pilasters die staan op een basement, uitgevoerd in prachtig metselwerk. Tegen de achterwand de kruisingsscène, bestaand uit 3 bij elkaar passende beelden, voorstellend de gekruisigde Christus, met links zijn moeder Maria en rechts de apostel Johannes. Onder aan het kruis bevinden zich neergaande wortels, die het leven symboliseren. De gehele Calvarie-groep staat op een tombe, wat het graf na de kruisafname voorstelt. De topgevel van de kapel begint met een sierrand met daarboven 2 paar lisenen, tussen de lisenen begint de console gevormd door sierstenen voor de pinakel, welke door een zadeldakje wordt afgedekt. De schuine zijde van de topgevel is aan weerszijden afgeschuind met aan het einden weer een zadeldakje. De voorgevel heeft 3 siersmeedijzeren muurankers. In de hoeken bevinden zich de dakgoten ondersteund door sierstenen. Het er achter dwars aaneengesloten baarhuisje wordt eveneens omzoomd met een basement. De topgevels van het baarhuisje zijn identiek aan de topgevel van de kapel. Aan de Oostzijde, links, is een dichtgezette deur met korfboog geflankeerd aan weerszijden door een liseen. Aan de Westzijde, rechts, identiek aan de Oostgevel, bevindt zich de ingang. Rechts van de Calvariekapel is het graf van de bouwheer pastoor W. H. Veeling Smale. Van 1871 - 1918 pastoor Op Den Hoorn en van zijn broer Cornelis Smale. Dit bevindt zich rechts naast het graf van pastoor A.E.G. Wolfs. Het oudste graf bevindt zich nabij de ingang van het ”Bonifatiuspad”, in de Noord -Oosthoek van de begraafplaats. Dit is van Arnoldus J. Paping bouwheer van de 3' kerk en Pastoor op Den Hoorn van 1803 -1823. Naast hem het graf van Henricus J. Wilkens, Pastoor op Den Hoorn van 1832-1834. Deze beide pastoors waren oorspronkelijk voor in de 3’ kerk bij de Hoornstertil aan de Mernaweg begraven. Bij de afbraak van de 3’ kerk in 1927 werden zij herbegraven op dit kerkhof. De talrijke 19’eeuwse grafmonumenten zijn in verticale kruisvorm of hebben een kruis in de top. Foto's kunt u vinden in de rubriek Media

Contact

  • H.Liudgerparochie Noord-Groningen
    Postbus 21
    9980 AA Uithuizen
  • Wehe den Hoorn
    Warfhuisterweg 4
    9964 AX Wehe-den Hoorn
    telefoon 05 95 57 12 59
    mobiel 06 30 11 37 08