Terloops

Het was nog vroeg, vijf uur en de slaap was weg. Ik ook, want een paar minuten later wandelde ik richting Westerdijkshorn. Het was een mooie zomermorgen. De natuur heeft ochtendgeuren, overdaggeuren en avondgeuren. Diep haalde ik adem. Het was ietsjes nevelig. Wat is het mooie land al oud… Generaties mensen hebben zich hier in leven weten te houden met planten en dieren in weer en wind. Velen hebben de geuren die ik rook ingesnoven. Al deze mensen kwamen en gingen, net als die planten en dieren. Voor ik werd geboren, was ik er miljarden jaren nog niet. Na mijn laatste adem zal ik er miljarden jaren niet meer zijn. Maar nu ben ik er en kan me hier zomaar over verwonderen. 

Dagelijks bewegen we ons over aardlagen uit het Precambium van 4600 miljoen jaar geleden, waarover zich lagen uit Paleozoïcum, Mesozoïcum en het huidige Kenozoïcum hebben gevormd.  Binnen dit Kenozoïcum zitten we momenteel in de periode van het Quartair. Deze wordt onderverdeeld in het Pleistoceen dat 2,5 miljoen jaar geleden begon en het huidige Holoceen dat 0,01 miljoen jaar geleden aanving. Als het ontstaan van het leven op aarde in 24 uur wordt uitgebeeld, ontstaat de mens pas 1 minuut en 17 seconden voor middernacht. Hoe zal de volgende geologische laag heten? 

Volgens geologen als Jan Zalasiewicz zal er geen mens meer zijn om de volgende laag te bewonderen, omdat het ‘antropoceen’ oftewel ‘tijdperk mens’ bezig is op te houden. De kringloop van kooldioxide en stikstof zijn verstoord; de biodiversiteit wordt steeds minder divers; de oceanen verzuren; de temperaturen stijgen. We roeien onszelf dus uit. ‘Maar na het uitsterven van ‘verschijnsel mensheid’ ontstaan vanzelf nieuwe geologische laagjes, want planeet aarde met haar dampkring is een ideaal laboratorium om na verloop van tijd nieuw leven voort te brengen. 

Zal dit heus gebeuren? Ik hoop van niet. Er reed me een auto voorbij. Ik hoorde de motor en het geluid van banden op asfalt minstens een minuut voordat het voertuig aan me voorbijreed. Daarna duurde het nog minstens een minuut voor het geluid was weggestorven. Scherp was de geur van uitlaatgas. Een poos later volgde een brommer; de geur was nog indringender. Op de achtergrond was inmiddels het volume toegenomen van het gezoem van de snelweg. Zelf rijd ik veel auto en draag dus bij aan de vervuiling terwijl ik doorgaans luister naar vrolijke muziek. Is leven vervuilen? De wereldbevolking blijft exploderen, wil eten, wonen, reizen en stelt steeds hogere eisen. Politiek wil reguleren en boeren demonstreren. 

De mens, wat stellen we voor? We zijn deel van het ecosysteem maar er ook voor medeverantwoordelijk. De aarde waarop we worden geboren, wordt ons tegelijk toevertrouwd. We zijn niet de eigenaren maar de behoeders van een prachtige planeet. Alle planten en dieren kijken ons hoopvol en kwetsbaar aan. Veel wordt terecht van ons verwacht. In de woorden van Jezus, die genoot van lange wandelingen door de velden:

‘Gij zijt toch méér waard dan een zwerm mussen?’ (Mattheüs 10: 31)